Στην παρούσα μελέτη, η μικρομετεωρολογική μέθοδος των «δυναμικών ροών κλίσης» σε συνδυασμό με τη θεωρία ομοιότητας Monin-Obukhov, χρησιμοποιήθηκε για τον προσδιορισμό της καθαρής οικοσυστημικής ανταλλαγής διοξειδίου του άνθρακα (CO2) από μια φυτεία ακτινιδίων.
Αυτή η ετήσια καθαρή ανταλλαγή, σε συνδυασμό με το ισοδύναμο ενέργειας και λιπασμάτων CO2 που χρησιμοποιήθηκε, καθόρισε το αποτύπωμα CO2 του προϊόντος. Για το έτος 2023, η Καθαρή Ανταλλαγή Οικοσυστήματος CO2 (NEE) είναι -16,20 τόνοι ανά εκτάριο ετησίως (πρόσληψη CO2 από τη φυτεία). Οι καλλιεργητικές διαδικασίες που χρησιμοποιήθηκαν καθ' όλη τη διάρκεια του έτους κατανάλωσαν +2,96 τόνους ανά εκτάριο ετησίως, και μετά την αφαίρεση αυτής της τιμής από την NEE, το αποτέλεσμα είναι μια καθαρή καταβόθρα CO2 για τη φυτεία ακτινιδίων -13,24 τόνους ανά εκτάριο ετησίως. Είναι επομένως προφανές ότι, υπό αυτές τις συνθήκες, οι φυτείες ακτινιδίων στην Ελλάδα μπορούν να αποτελέσουν καθαρές δεξαμενές CO2. Αυτό το αποτέλεσμα αποκτά αυξανόμενη σημασία, καθώς η χώρα είναι ο τέταρτος μεγαλύτερος παραγωγός ακτινιδίων παγκοσμίως, με την παραγωγή να αυξάνεται τα επόμενα χρόνια.
Σκοπός της έρευνας
Η μελέτη προσπαθεί να απαντήσει σε ένα βασικό ερώτημα:
Η καλλιέργεια ακτινιδίου εκπέμπει ή απορροφά CO₂;
Για να το βρουν υπολόγισαν:
-
το CO₂ που απορροφούν τα φυτά
-
το CO₂ που εκπέμπεται από τις καλλιεργητικές εργασίες
Από τη διαφορά προκύπτει το αποτύπωμα άνθρακα του ακτινιδίου.
Πού έγινε η έρευνα
Η μελέτη έγινε σε ακτινιδεώνα στη Χρυσούπολη Καβάλας.
Χαρακτηριστικά φυτείας:
-
περιοχή: ΒΑ Ελλάδα
-
απόσταση από θάλασσα: ~8 km
-
έκταση: 0,5 ha
-
αποστάσεις φύτευσης:
-
4 m μεταξύ φυτών
-
3,7 m μεταξύ γραμμών
-
-
άρδευση: κατάκλυση
Το 2023 ήταν ξηρό έτος, με βροχόπτωση:
-
κανονική: 513 mm
-
2023: 442 mm
Πώς μέτρησαν το CO₂
Χρησιμοποιήθηκε μικρομετεωρολογική μέθοδος:
Dynamic Gradient Flux (DGF)
Τοποθετήθηκε ένας πύργος 5 m με αισθητήρες που μετρούσαν:
-
ταχύτητα ανέμου
-
θερμοκρασία
-
υγρασία
-
συγκέντρωση CO₂
σε 3 ύψη:
-
2,5 m
-
3,7 m
-
4,6 m
Από τις διαφορές συγκέντρωσης CO₂ υπολόγισαν τη ροή CO₂ μεταξύ φυτείας και ατμόσφαιρας.
Μηνιαίες πυκνότητες ροής CO2 ( μέσος όρος ± τυπική απόκλιση) στη φυτεία ακτινιδίων στη Χρυσούπολη—GR (2023).
Τι είναι το Net Ecosystem Exchange (NEE)
Βασικός δείκτης της έρευνας.
NEE = ισοζύγιο CO₂ οικοσυστήματος.
-
θετικό → εκπομπή CO₂
-
αρνητικό → απορρόφηση CO₂
Μέση μηνιαία ημερήσια μεταβολή της ενέργειας και των ροών CO2 ( a ) και της σχετικής υγρασίας (RH). T, WS ( b ).
Κύρια αποτελέσματα
Απορρόφηση CO₂ από τη φυτεία
Η φυτεία απορρόφησε:
−16,20 τόνοι CO₂ / ha / έτος
δηλαδή τα φυτά λειτουργούν σαν καταβόθρα άνθρακα.
Εκπομπές από καλλιεργητικές εργασίες
Οι εργασίες καλλιέργειας εκπέμπουν:
+2,96 τόνοι CO₂ / ha / έτος
κυρίως από:
-
καύσιμα τρακτέρ
-
παραγωγή λιπασμάτων
-
άρδευση
-
ηλεκτρική ενέργεια.
Τελικό ισοζύγιο
Τελικό αποτέλεσμα:
−13,24 τόνοι CO₂ / ha / έτος
Δηλαδή:
ο ακτινιδεώνας απορροφά περισσότερο CO₂ από όσο παράγει.
Carbon footprint ανά κιλό ακτινιδίου
Παραγωγή φυτείας:
17,5 τόνοι καρπού
Υπολογισμός:
-
απορρόφηση CO₂: 0,463 kg CO₂ / kg ακτινιδίου
-
εκπομπές παραγωγής: 0,084 kg CO₂ / kg
Τελικό αποτύπωμα:
−0,379 kg CO₂ / kg ακτινιδίου
Δηλαδή:
κάθε κιλό ακτινίδιο αφαιρεί περίπου 0,38 kg CO₂ από την ατμόσφαιρα.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά
Η μελέτη δείχνει ότι:
✔ οι ακτινιδεώνες λειτουργούν σαν carbon sinks
✔ συμβάλλουν στη μείωση της κλιματικής αλλαγής
✔ μπορούν να αποκτήσουν περιβαλλοντική πιστοποίηση προϊόντος
Αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο μέλλον για:
-
carbon credits
-
πράσινο marketing
-
πιστοποιήσεις βιωσιμότητας
Σημαντικοί περιορισμοί της έρευνας
Οι ίδιοι οι ερευνητές αναφέρουν:
1. Tα αποτελέσματα εξαρτώνται από το έτος και τη φυτεία
2. Xρειάζεται εξειδικευμένος εξοπλισμός
3. Mπορεί να υπάρχουν κενά δεδομένων
Άρα οι τιμές είναι ενδεικτικές αλλά όχι απόλυτες.
Γιατί η έρευνα είναι σημαντική για την Ελλάδα
Η Ελλάδα είναι:
4η χώρα παραγωγής ακτινιδίου παγκοσμίως
και η παραγωγή συνεχώς αυξάνεται.
Άρα τέτοιες μελέτες βοηθούν:
-
την αγροτική πολιτική
-
την πιστοποίηση προϊόντων
-
την προώθηση στις εξαγωγές.
Πηγή
Kryona et al., 2024/CO2 Footprint of Kiwi Fruits Deduced from Field Measurements and Cultivation Energy Data.
